Konu anlatımı · 5-8. sınıf · LGS · TYT · KPSS
Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı
Noktalama işaretleri, yazıda anlamın doğru aktarılmasını sağlar. Sınavlarda en çok virgül, noktalı virgül, iki nokta ve kesme işaretinin görevleri sorulur.
Burak Arslan · Türkçe Öğretmeni ve Eğitim Koçu · Güncelleme: Kasım 2026
İşaretler ve başlıca görevleri
| İşaret | Başlıca görevi | Örnek |
|---|---|---|
| Nokta ( . ) | Cümle sonu, kısaltmalar, sıra sayıları, tarih ve saat | Dr. Ayşe 3. katta, saat 14.30'da bekliyor. |
| Virgül ( , ) | Eş görevli sözcükleri ve sıralı cümleleri ayırır; uzun cümlede özneyi belirtir | Kapıyı açtı, içeri girdi. |
| Noktalı virgül ( ; ) | Virgülle ayrılmış grupları birbirinden ayırır; ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırır | Erkeklere Ali, Can; kızlara Elif, Ece adları verildi. |
| İki nokta ( : ) | Açıklama ya da örnek verilecek cümlenin sonuna konur | Şunları aldık: süt, ekmek, peynir. |
| Üç nokta ( … ) | Tamamlanmamış cümlenin sonuna konur | Kapıyı açtım, karşımda… |
| Soru işareti ( ? ) | Soru bildiren cümlenin sonuna konur | Bu kitabı kim yazdı? |
| Tırnak işareti ( “ ” ) | Başkasından aktarılan sözler ve vurgulanan sözler | Öğretmen “Yarın sınav var.” dedi. |
| Kesme işareti ( ' ) | Özel adlara, kısaltmalara ve sayılara gelen ekleri ayırır | Ankara'ya, TDK'nin, 1923'te |
Dikkat edilecek noktalar
- İçinde soru sözcüğü geçen her cümle soru cümlesi değildir: “Ne zaman geleceğini bilmiyorum.” cümlesinin sonuna nokta konur.
- Tırnak içindeki cümlenin noktalama işareti tırnak kapanmadan önce konur.
- Kurum, kuruluş adlarına ve özel adlara gelen yapım eklerinden sonra kesme işareti kullanılmaz: Türkçeyi, Ankaralı.
- Büyük harfli kısaltmalarda ek, kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre gelir: TDK'nin, THY'de.
Çözümlü örnek sorular
Özgün sorular
Soru 1
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül, sıralı cümleleri ayırmak için kullanılmıştır?
- A) Pazardan elma, armut, üzüm aldık.
- B) Kapıyı açtı, içeri girdi.
- C) Evet, yarın geleceğim.
- D) Ankara, Türkiye'nin başkentidir.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: B · “Kapıyı açtı” ve “içeri girdi” ayrı yargılardır. A'da eş görevli sözcükler ayrılmış, D'de özne belirtilmiştir.
Soru 2
Aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna soru işareti konmalıdır?
- A) Ne zaman geleceğini bilmiyorum
- B) Bu kitabı kim yazdı
- C) Nereye gittiğini söylemedi
- D) Niçin geciktiğini sordum
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: B · Yalnızca B'de doğrudan bir soru yöneltilmiştir. Diğerlerinde soru sözcükleri yan cümlenin içindedir.
Soru 3
Aşağıdakilerin hangisinde kesme işareti yanlış kullanılmıştır?
- A) Ankara'ya gidiyoruz.
- B) TDK'nin sözlüğüne baktım.
- C) Türkçe'yi iyi konuşuyor.
- D) 1923'te doğmuş.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: C · “Türkçe” sözcüğü yapım eki almıştır; ardından gelen ek kesmeyle ayrılmaz: Türkçeyi.
Soru 4
“Markette şunları aldık( ) süt, ekmek, peynir.” cümlesinde ayraçla gösterilen yere hangi noktalama işareti getirilmelidir?
- A) Virgül
- B) Noktalı virgül
- C) İki nokta
- D) Üç nokta
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: C · Kendisinden sonra örnek sıralanacak cümlenin sonuna iki nokta konur.
Sık sorulanlar
Noktalı virgül nerede kullanılır?
Virgülle ayrılmış söz gruplarını birbirinden ayırmak ve ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır.
“Türkçe'yi” mi “Türkçeyi” mi?
Doğrusu “Türkçeyi” biçimidir. Özel ada gelen yapım ekinden sonraki ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
Bu konuyu birlikte çalışalım
Eksik kalan yeri bire bir derste, öğrencinin kendi sorularıyla kapatıyoruz. İstanbul'da yüz yüze, her yerden online.