dersimizvarmı? Hocaya Sor

10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · 1. Tema: Sözün Ezgisi

Yapı unsurları

10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersinin bu konusunu kısaca özetledik; sonunda cevaplı 5 soru var.

Masal, olağanüstü olayların ve kişilerin yer aldığı, sözlü gelenekte doğup kuşaktan kuşağa aktarılan anonim anlatılardır. Masalın yapı unsurları olay, kişiler (şahıs kadrosu), zaman ve mekândır.

Masalda zaman ve mekân belirsizdir: “Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde” gibi kalıp ifadelerle anlatılır. Kişiler genellikle iyi ve kötü olarak keskin çizgilerle ayrılır; padişah, keloğlan, dev, peri gibi tipler sık görülür. Olay örgüsü serim, düğüm ve çözüm bölümlerinden oluşur ve genellikle iyilerin kazanmasıyla biter.

Akılda kalsın

  • Zaman ve mekân belirsizdir.
  • Kişiler tiptir; iyi-kötü karşıtlığı vardır.
  • Bölümler: döşeme, serim-düğüm-çözüm, dilek.
  • Olağanüstülük ve kalıp ifadeler masalın ayırt edici özelliğidir.

Kendini dene

5 soru

Önce cevabını yaz, sonra kontrol et.

1. Masalın yapı unsurlarını sayınız.

Cevabı göster

Olay, kişiler, zaman ve mekân.

2. Masalda zaman ve mekân nasıl verilir? Örnek gösteriniz.

Cevabı göster

Belirsiz verilir; “Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde” gibi.

3. Masal kişilerinin genel özelliği nedir?

Cevabı göster

Tip olarak çizilirler; iyiler ve kötüler keskin biçimde ayrılır.

4. Masalın bölümlerini yazınız.

Cevabı göster

Döşeme (tekerleme), serim-düğüm-çözüm olarak olaylar ve dilek bölümü.

5. Masalı destandan ayıran bir özellik yazınız.

Cevabı göster

Masal tamamen kurmaca ve olağanüstüdür; destanlar ise bir milletin tarihî ya da toplumsal olaylarına dayanır.

Bir soru daha iste Çalışma programına ekle

Yukarıdaki sorular özgündür, dersimizvarmı? tarafından hazırlanmıştır.

Resmî kaynaklardan soru çöz

Aynı temadaki diğer konular

Bu konuda zorlanıyorsan

Bire bir derslerde eksik konuyu birlikte kapatıyor, haftalık programı öğrenciye göre kuruyoruz.

Hazırlayan: Habib Burak Arslan, Türkçe öğretmeni ve eğitim koçu
Son güncelleme: 13 Kasım 2026