dersimizvarmı5. sınıf Fen Bilimleri · 2. Ünite: Kuvveti Tanıyalım
Sürtünme kuvveti
5. sınıf Fen Bilimleri dersinin bu konusunu kısaca özetledik; sonunda cevaplı 5 soru var.
Sürtünme kuvveti, birbirine temas eden yüzeyler arasında ortaya çıkan ve hareketi zorlaştıran kuvvettir. Yönü her zaman cismin hareket yönüne zıttır; bu yüzden hareket eden cisimleri yavaşlatır ve sonunda durdurur.
Sürtünme kuvvetinin büyüklüğü yüzeyin cinsine bağlıdır. Halı, toprak yol gibi pürüzlü yüzeylerde sürtünme fazla; buz, cam, ıslak fayans gibi kaygan yüzeylerde azdır. Sürtünme yalnızca katı yüzeylerde görülmez: havanın uyguladığı sürtünmeye hava direnci, suyun uyguladığına su direnci denir.
Sürtünme günlük yaşamda bazen işimizi kolaylaştırır, bazen zorlaştırır. Yürüyebilmemiz, kalemle yazabilmemiz ve araçların fren yapabilmesi sürtünme sayesindedir. Öte yandan makine parçalarının aşınmasına ve ısınmasına da sürtünme yol açar.
Akılda kalsın
- Sürtünme kuvveti hareket yönüne zıt yönlüdür.
- Pürüzlü yüzey: sürtünme fazla. Kaygan yüzey: sürtünme az.
- Sürtünmeyi artırmak için: kar zinciri, kışlık lastik, tabanı tırtıklı ayakkabı.
- Sürtünmeyi azaltmak için: yağlama, tekerlek kullanma, yüzeyi pürüzsüzleştirme.
- Hava ve su da cisimlere sürtünme (direnç) uygular.
Kendini dene
5 soru
Önce cevabını yaz, sonra kontrol et.
1. Sürtünme kuvvetinin yönü, cismin hareket yönüne göre nasıldır?
Cevabı göster
Hareket yönüne zıttır.
2. Aynı oyuncak araba aynı kuvvetle itildiğinde halıda mı yoksa fayans zeminde mi daha uzağa gider? Neden?
Cevabı göster
Fayans zeminde daha uzağa gider. Fayans halıya göre daha pürüzsüz olduğundan sürtünme kuvveti daha azdır.
3. Kışın araç lastiklerine zincir takılmasının nedeni nedir?
Cevabı göster
Karlı ve buzlu yolda sürtünme azalır. Zincir, lastik ile yol arasındaki sürtünmeyi artırarak aracın kaymasını önler.
4. Kapı menteşeleri neden yağlanır?
Cevabı göster
Yağ, yüzeyler arasındaki sürtünmeyi azaltır; böylece kapı daha kolay açılır, menteşe gıcırdamaz ve daha az aşınır.
5. Paraşütün yavaşça yere inmesini sağlayan kuvvet hangisidir?
Cevabı göster
Hava direncidir. Açılan paraşütün geniş yüzeyine etki eden hava direnci düşüşü yavaşlatır.
Bir soru daha iste Çalışma programına ekle
Yukarıdaki sorular özgündür, dersimizvarmı? tarafından hazırlanmıştır.
- ÖDSGM 5. sınıf örnek sorularMEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü
- ÖDSGM 5. sınıf öğrenme etkinlikleriMEB ÖDSGM
- ÖDSGM 5. sınıf okuma becerileri kitaplarıMEB ÖDSGM
- 5. sınıf Fen Bilimleri ders kitabıMEB ders kitabı, PDF · ünite sonu soruları
- Fen Bilimleri konu-soru dağılım tablosu (2026-2027)MEB · yazılıda hangi konudan kaç soru çıkacağı
Aynı temadaki diğer konular
Bu konuda zorlanıyorsan
Bire bir derslerde eksik konuyu birlikte kapatıyor, haftalık programı öğrenciye göre kuruyoruz.
Hazırlayan: Habib Burak Arslan, Türkçe öğretmeni ve eğitim koçu
Son güncelleme: 13 Kasım 2026