dersimizvarmı? Hocaya Sor

9. sınıf Biyoloji · 1. Tema: Yaşam

Canlıların ortak özellikleri

9. sınıf Biyoloji dersinin bu konusunu kısaca özetledik; sonunda cevaplı 5 soru var.

Biyoloji, canlıları inceleyen bilim dalıdır. Bir varlığa canlı diyebilmek için tek bir özelliğe bakmak yetmez; canlıların tamamında görülen ortak özelliklerin birlikte bulunması gerekir.

Bütün canlılar bir ya da daha çok hücreden oluşur, beslenir, solunum yaparak enerji üretir, atık maddelerini boşaltım ile uzaklaştırır, çevresinden gelen uyarılara tepki verir, büyür, gelişir ve ürer. Hücrede gerçekleşen yapım ve yıkım tepkimelerinin tamamına metabolizma, iç dengenin korunmasına ise homeostazi denir.

Üreme, bireyin yaşamını sürdürmesi için değil, türün devamı için gereklidir. Canlıların yaşadıkları ortamda hayatta kalma ve üreme şansını artıran kalıtsal özellikleri ise adaptasyon olarak adlandırılır.

Akılda kalsın

  • Hücresel yapı: tek hücreli ya da çok hücreli; hücresiz canlı yoktur.
  • Beslenme: ototrof canlılar besinini kendisi üretir, heterotrof canlılar dışarıdan hazır alır.
  • Solunum: besinlerden enerji (ATP) elde edilmesidir; bütün canlılarda görülür.
  • Metabolizma = yapım (anabolizma) + yıkım (katabolizma) tepkimeleri.
  • Üreme türün devamını, homeostazi iç dengenin korunmasını sağlar.

Kendini dene

5 soru

Önce cevabını yaz, sonra kontrol et.

1. Canlıların ortak özelliklerinden beş tanesini yazınız.

Cevabı göster

Hücresel yapı, beslenme, solunum, boşaltım, uyarılara tepki, büyüme ve gelişme, üreme, metabolizma, homeostazi ve adaptasyon özelliklerinden herhangi beşi yazılabilir.

2. Ototrof ve heterotrof beslenme arasındaki fark nedir?

Cevabı göster

Ototrof canlılar inorganik maddelerden kendi besinini üretir (örneğin bitkiler). Heterotrof canlılar besinini dışarıdan hazır alır (örneğin hayvanlar ve mantarlar).

3. Üreme, bir canlının yaşamını sürdürmesi için zorunlu mudur? Açıklayınız.

Cevabı göster

Hayır. Üremeyen bir birey yaşamaya devam edebilir; üreme bireyin değil, türün devamı için gereklidir.

4. Sıcak bir günde terleyerek vücut sıcaklığının dengelenmesi canlıların hangi ortak özelliğine örnektir?

Cevabı göster

Homeostaziye (iç dengenin korunmasına) örnektir.

5. Metabolizma nedir? Yapım ve yıkım tepkimelerine birer örnek veriniz.

Cevabı göster

Hücrede gerçekleşen yapım ve yıkım tepkimelerinin tamamıdır. Yapıma örnek: amino asitlerden protein sentezi. Yıkıma örnek: solunumda glikozun parçalanması.

Bir soru daha iste Çalışma programına ekle

Yukarıdaki sorular özgündür, dersimizvarmı? tarafından hazırlanmıştır.

Resmî kaynaklardan soru çöz

Aynı temadaki diğer konular

Bu konuda zorlanıyorsan

Bire bir derslerde eksik konuyu birlikte kapatıyor, haftalık programı öğrenciye göre kuruyoruz.

Hazırlayan: Habib Burak Arslan, Türkçe öğretmeni ve eğitim koçu
Son güncelleme: 13 Kasım 2026