dersimizvarmıKonu anlatımı · 8. sınıf · LGS
DNA ve Genetik Kod Konu Anlatımı: Nükleotit, Gen, Kromozom, Eşlenme
DNA (deoksiribonükleik asit), canlının kalıtsal bilgisini taşıyan moleküldür. Ökaryot hücrelerde çoğunlukla çekirdekte bulunur ve hücrenin yönetimini sağlar.
Habib Burak Arslan · Türkçe Öğretmeni ve Eğitim Koçu · Güncelleme: Kasım 2026
DNA'nın yapısı
- DNA'nın yapı birimi nükleotittir. Bir nükleotit; fosfat, deoksiriboz şekeri ve bir organik bazdan oluşur.
- DNA'da dört çeşit baz vardır: adenin (A), timin (T), guanin (G), sitozin (C).
- DNA iki zincirlidir ve çift sarmal yapıdadır. Karşılıklı bazlar her zaman A-T ve G-C biçiminde eşleşir.
- Bu nedenle bir DNA molekülünde A sayısı T sayısına, G sayısı C sayısına eşittir.
| Kavram | Açıklama |
|---|---|
| Gen | DNA üzerinde bir özelliği belirleyen bölüm. |
| Kromozom | DNA'nın proteinlerle birlikte paketlenmiş hâli; hücre bölünmesi sırasında belirgin görülür. |
| DNA eşlenmesi | Hücre bölünmeden önce DNA'nın kendini kopyalaması; her yeni DNA'da bir eski, bir yeni zincir bulunur. |
Çözümlü örnek sorular
Özgün sorular
Soru 1
Bir DNA zincirinde baz sırası ATGCCA ise karşı zincirdeki baz sırası nedir?
- A) TACGGT
- B) ATGCCA
- C) UACGGU
- D) GCATTG
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: A · A'nın karşısına T, T'nin karşısına A, G'nin karşısına C, C'nin karşısına G gelir: TACGGT.
Soru 2
300 nükleotitten oluşan bir DNA molekülünde 80 adenin bulunmaktadır. Bu molekülde kaç guanin vardır?
- A) 70
- B) 80
- C) 140
- D) 220
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: A · A = T = 80 olduğundan A + T = 160'tır. Kalan 140 nükleotit G ve C'dir ve G = C olduğundan G = 70 bulunur.
Soru 3
Aşağıdakilerden hangisi DNA'nın yapısında bulunmaz?
- A) Adenin
- B) Timin
- C) Urasil
- D) Fosfat
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: C · Urasil RNA'da bulunur; DNA'da onun yerine timin vardır.
Sık sorulanlar
Gen ile kromozom arasındaki fark nedir?
Gen, DNA üzerinde belirli bir özelliği belirleyen küçük bölümdür; kromozom ise çok sayıda gen taşıyan, paketlenmiş DNA'dır.
LGS'de DNA konusundan nasıl sorular çıkar?
Baz eşleşmesi, nükleotit sayısı hesaplama, gen-DNA-kromozom ilişkisi ve mutasyon-modifikasyon soruları sık görülür.
Bu konuyu birlikte çalışalım
Eksik kalan yeri bire bir derste, öğrencinin kendi sorularıyla kapatıyoruz. İstanbul'da yüz yüze, her yerden online.
Diğer konular
Hazırlayan: Habib Burak Arslan, Türkçe öğretmeni ve eğitim koçu
Son güncelleme: 13 Kasım 2026