dersimizvarmıKonu anlatımı · 7. sınıf · TYT
Oran-Orantı Konu Anlatımı: Doğru ve Ters Orantı, Çözümlü Problemler
Aynı birimden iki çokluğun bölme yoluyla karşılaştırılmasına oran, iki oranın eşitliğine orantı denir. a/b = c/d orantısında içler çarpımı dışlar çarpımına eşittir: a · d = b · c.
Habib Burak Arslan · Türkçe Öğretmeni ve Eğitim Koçu · Güncelleme: Kasım 2026
Doğru ve ters orantı
| Doğru orantı | Ters orantı | |
|---|---|---|
| Tanım | Biri artarken diğeri aynı oranda artar. | Biri artarken diğeri aynı oranda azalır. |
| Bağıntı | y / x = k (sabit) | x · y = k (sabit) |
| Örnek | Alınan ekmek sayısı ile ödenen para | İşçi sayısı ile işin bitme süresi |
- a, b, c sayıları 2, 3, 4 ile doğru orantılı ise a = 2k, b = 3k, c = 4k yazılır.
- a, b, c sayıları 2, 3, 4 ile ters orantılı ise 2a = 3b = 4c = k yazılır.
- Problemlerde önce çoklukların doğru mu ters mi orantılı olduğuna karar ver; sonra tabloyu kur.
Çözümlü örnek sorular
Özgün sorular
Soru 1
x / y = 3 / 5 ve x + y = 48 ise x kaçtır?
- A) 15
- B) 18
- C) 24
- D) 30
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: B · x = 3k, y = 5k yazılır. 8k = 48, k = 6 ve x = 18 bulunur.
Soru 2
6 işçi bir işi 10 günde bitiriyor. Aynı hızda çalışan 4 işçi bu işi kaç günde bitirir?
- A) 12
- B) 15
- C) 18
- D) 20
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: B · İşçi sayısı ile süre ters orantılıdır: 6 · 10 = 4 · t, t = 15.
Soru 3
a, b, c sayıları sırasıyla 2, 3 ve 4 ile doğru orantılıdır. a + b + c = 63 ise c kaçtır?
- A) 21
- B) 24
- C) 28
- D) 32
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: C · a = 2k, b = 3k, c = 4k; 9k = 63, k = 7 ve c = 28 bulunur.
Sık sorulanlar
Doğru ve ters orantıyı nasıl ayırt ederim?
Bir çokluğu iki katına çıkardığınızı düşünün: diğeri de iki katına çıkıyorsa doğru, yarıya iniyorsa ters orantıdır.
Oran-orantı TYT'de önemli mi?
Evet; hem doğrudan hem de yüzde, karışım ve iş problemlerinin içinde sıkça kullanılır.
Bu konuyu birlikte çalışalım
Eksik kalan yeri bire bir derste, öğrencinin kendi sorularıyla kapatıyoruz. İstanbul'da yüz yüze, her yerden online.
Diğer konular
Hazırlayan: Habib Burak Arslan, Türkçe öğretmeni ve eğitim koçu
Son güncelleme: 13 Kasım 2026