dersimizvarmıKonu anlatımı · 9-11. sınıf fizik · TYT · AYT
Newton'un Hareket Yasaları Konu Anlatımı: Eylemsizlik, F = m · a, Etki-Tepki
Newton'un üç hareket yasası, kuvvet ile hareket arasındaki ilişkiyi açıklar. Bu yasalar fizik dersinde dinamik konusunun temelidir ve TYT fizikte sıkça sorulur.
Habib Burak Arslan · Türkçe Öğretmeni ve Eğitim Koçu · Güncelleme: Kasım 2026
Üç yasa
| Yasa | İfade | Günlük hayattan örnek |
|---|---|---|
| 1. Eylemsizlik | Net kuvvetin sıfır olduğu cisim duruyorsa durur, hareket ediyorsa sabit hızla hareketine devam eder. | Otobüs aniden fren yapınca yolcuların öne doğru savrulması |
| 2. Dinamiğin temel prensibi | Net kuvvet, kütle ile ivmenin çarpımına eşittir: Fnet = m · a. | Aynı kuvvetle itilen boş araba, dolu arabadan daha hızlı hızlanır. |
| 3. Etki-tepki | Bir cisim diğerine kuvvet uygularsa diğeri de ona eşit büyüklükte, zıt yönlü kuvvet uygular. | Kayıkta küreği suya ittiğimizde kayığın ileri gitmesi |
- Birimler: kuvvet newton (N), kütle kg, ivme m/s².
- Etki ve tepki kuvvetleri farklı cisimlere etki ettiği için birbirini dengelemez.
- Sabit hızla giden cismin üzerindeki net kuvvet sıfırdır; “hareket varsa kuvvet vardır” düşüncesi yanlıştır.
Çözümlü örnek sorular
Özgün sorular
Soru 1
4 kg kütleli bir cisme 20 N büyüklüğünde net kuvvet etki etmektedir. Cismin ivmesi kaç m/s² olur?
- A) 2
- B) 4
- C) 5
- D) 80
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: C · F = m · a ⇒ 20 = 4 · a ⇒ a = 5 m/s².
Soru 2
Duran bir otobüs aniden hareket ettiğinde ayaktaki yolcuların geriye doğru savrulması hangi yasayla açıklanır?
- A) Eylemsizlik
- B) F = m · a
- C) Etki-tepki
- D) Enerjinin korunumu
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: A · Yolcunun bedeni durgun hâlini korumak ister; bu, eylemsizlik prensibidir.
Soru 3
Etki-tepki kuvvetleri için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) Aynı cisme etki eder ve birbirini dengeler.
- B) Farklı cisimlere etki eder, eşit büyüklükte ve zıt yönlüdür.
- C) Büyüklükleri cisimlerin kütlesine göre farklıdır.
- D) Yalnızca temas hâlindeki cisimler arasında oluşur.
Cevabı ve çözümü göster
Cevap: B · Etki-tepki çiftleri farklı cisimlere etki eder; bu yüzden birbirini dengelemez. Kütle çekimi gibi temassız kuvvetlerde de geçerlidir.
Sık sorulanlar
Sabit hızla giden araca kuvvet etki ediyor mu?
Motor kuvveti ve sürtünme gibi kuvvetler etki eder ama bunların bileşkesi (net kuvvet) sıfırdır.
Ağırlık ile kütle aynı şey midir?
Hayır. Kütle madde miktarıdır (kg), ağırlık ise kütleye etki eden yer çekimi kuvvetidir (N): G = m · g.
Bu konuyu birlikte çalışalım
Eksik kalan yeri bire bir derste, öğrencinin kendi sorularıyla kapatıyoruz. İstanbul'da yüz yüze, her yerden online.
Diğer konular
Hazırlayan: Habib Burak Arslan, Türkçe öğretmeni ve eğitim koçu
Son güncelleme: 13 Kasım 2026